Matbaacılık Tarihi Hakkında Merak Edilenler

Total
0
Shares
Çin Baskı Kalıbı

İlk baskı makinesinin 1440 yılında Johannes Gutenberg tarafından icat edildiği kabul edilir. Ancak bu süreye kadar baskı tekniklerinin kullanılmadığını söylemek yanlış olur. Günümüzde yapılan pek çok arkeolojik ve tarihi araştırma sonucunda matbaacılığın çok daha eski bir tarihe ait olduğu ortaya çıkmıştır. Papirüs, kumaş, bambu gibi farklı malzemeler üzerinde uygulanan baskı tekniklerinin çok daha eski dayandığı bilinmektedir.

İlk Matbaa Örneği

Uzakdoğu’da Başlayan ve Biten Macera

Baskı alanında atılan ilk adımlar pek çok teknolojik gelişmede olduğu gibi Uzakdoğu’da atılmıştır. Çin ve Kore ilk baskının yapıldığı yerler olarak düşünülmektedir. MS 220’de ise kumaş baskı teknikleri baskıcılıkta kullanılmıştır. MS 593 yılında Çin’de kurulmuş olan ilk matbaa ağaç oyma tekniği ile baskı yapmaktaydı. İlk matbaadan öncesinde de farklı baskı teknikleri denenmiş ancak baskı merkezi kurulması için yeterli gelmemiştir. Porselen harflerle baskı gibi oldukça ilginç yöntemler Çin Hanedanlığında denen baskı çeşitleri arasında yer almaktadır. Japonya’da bilinen ilk baskıların 8. yüzyıla ait olduğu görülmektedir. Budizm ve Kutsal Sutra üzerine yazılan metinlerin çoğaltılması bir ibadet olarak görülüyordu. Bu dönemde İmparatoriçe Shotoku 1 milyon muska bastırmıştı ve bu rakam da o dönem için bilinen en yüksek baskı rakamı olarak tarihe geçti. Çin ve Japonya’dan sonra baskı tekniklerinin kullanıldığı yer olan Kore’de bronz harfler ile baskı yapma tekniği 1400’lü yılların başında tercih edildi.  Çin, Kore ve Japonya’ya bakıldığında bu ülkelerin sahip oldukları alfabelerin ideografik yapısından dolayı baskı teknikleri matbaaya evrilmek yerine klişe baskı yöntemlerine evrilmiştir. Alfabelerde bulunan harf veya hecelerin yapısındaki karmaşadan dolayı bu bölgelerde geliştirilen teknikler klişe baskıya yönelik olmuştur. Avrupa’da icat edilen baskı teknikleri Uzakdoğu’ya ulaştığında hala klişe baskı tekniklerinin tercih edildiği görülmüştür.

Çin Baskı Kalıbı

Matbaanın Doğuşu

Baskı tekniklerini Çin’den alan Uygurlar 9. yüzyılda bu teknikleri kullanarak baskı yapmıştır. Kumaş üzerine oyma ahşap baskı 4. yüzyılda Mısır’da kullanılmıştır ve bu teknik 9. yüzyılda da Arapça metinlerin baskısı için kullanılmıştır. Doğu Asya’da başlayan gelişmeler Batı’ya doğru ilerlerken Avrupa’da da baskı teknikleri üzerine çalışmalar yapılıyordu. Avrupa ilk kez 4. yüzyılda Mısır’da kullanılan kumaş üzerine ağaç oyma ile baskı yöntemini 9. yüzyılda İslam dünyasından almıştır. 15. yüzyılda Hollanda’da basım teknikleri oldukça gelişmişti. Bu dönemde Hollanda’da hathatlar tarafından yazılan ve hakkaklar tarafından kazılarak elde edilen tahta kalıplar ile yapılan baskının yanı sıra Harlem şehrinde harf harf baskı denemelerinim yapılmaya başlandığı düşünülmektedir. Bu çalışmaların Lourens Janszoon Coster tarafından yürütüldüğü de bulgular ile elde edilen bilgiler arasında yer almaktadır.

 

Modern Baskıda İlkler

Tüm bu denemeler arasında öne çıkan bir isim vardı. 1450 yılında Johannes Gutenberg ve ortağı Fust metal harflerle basım tekniğini bularak matbaacılığa uyarlamıştır. Almanya’nın Mainz şehrinde meydana gelen bu buluş sayesinde elde edilen baskılar kaliteli ve ekonomik bulunduğu için kısa sürede yayılmaya başlamıştır. 1455 yılında Johannes Gutenberg İncil baskısı yapmış ve bu sayede matbaanın yayılması hızlanmıştır. Avrupa üzerinden tüm dünyaya yayılan matbaa tekniği 1450’den itibaren yüksek bir ivme ile gelişmeye başlamıştır. Günümüzde tipo baskı olarak adlandırılan bu teknik sanayi devrimi ile birlikte modern matbaa makinalarının baskı tekniğinin temelini oluşturmuştur ve bu baskı tekniği üzerinden makineler geliştirilmiştir. 20. yüzyılın sonlarına kadar başarılı bir şekilde uygulanan ve gelişen teknik yerini zamanla dijital baskı tekniklerine bırakmaya başlamış olsa da dünyanın günümüzdeki haline bu sürede gelebilmesinde oldukça önemli bir yere sahiptir.

 

 

 

 

 

Şunlar da hoşunuza gidebilir